Nedir.Org *
Sponsorlu Bağlantılar
Zeus

Kavram Haritası Nedir


Resim Ekle Dosya Ekle Video Ekle Soru Sor Bilgi Ekle
Kavram haritası, insanların nasıl öğrendikleri ile anlamlı öğrenme konuları arasında köprü kuran bir öğrenme,öğretme stratejisidir. Bir kavram haritası daha geniş bir kavram başlığı altındaki kavramların birbirleriyle ilişkilerini gösteren iki boyutlu bir şemadır.

Kavramların öğrencinin zihnine girmesi için öğrencinin ön bilgisinin yeterli olması ve etkin olarak kavramları ve o kavramlar arasındaki ilişkileri düşünmesi de gereklidir. Öğrenciler bir ders konusu anlatımında ya da okuduğu bir ders konusunu anlamak için önce o konudaki kavramları belirlemeli ve bu kavramlar arasındaki ilişkileri anlamaya çalışmalıdır. Öğrenme,öğrencinin kendi çabası ile oluşur. Öğrenci kendi başına kavramları düşünebilmeli ve onları ilişkilendirebilmelidir. Bu amaçla Novak ve Gowin (1983), Ausubel’in öğrenme kuramını da temel alarak, kavram haritalarını geliştirmişlerdir.

Kavram haritaları,bilginin zihinde somut ve görsel olarak düzenlenmesini sağlar. Çünkü,tüm bir öğretim yılı tek bir ünite ya da bir ders içinde önemli kavramlar arası ilişkileri şematize etmede etkili bir yoldur. Kavram haritası yöntemi diğer alanlarda olduğu gibi fen öğretiminde de anlamlı öğrenmeyi sağlamada önemli yöntemlerden birisidir. Burada anlamlı öğrenme ve tersi olan ezbere öğrenme kavramlarını açıklamak uygun görülmektedir. Anlamlı öğrenme;bireylerin, öğretimin bir sonucu olarak önceden edindikleri bilgilerle yenileri arasında bağlantı kurarak anlamlı bir bütün oluşturmalarıdır. Ezbere öğrenme ise anlamadan ya da önceki bilgilerle bağlantı kurmadan bilgilerin alınmasıdır.

Kavram haritaları tek bir kavramın aynı kategorideki diğer kavramlarla ilişkisini belirten somut grafiklerdir. Kavram haritaları için öğrencilerin öğrenmeleri gereken kavramların neler olduğu ve bu kavramlar arasında nasıl bir bağ kurulacağını gösteren planlama düzenekleri olarak dü??ünülebilir.

Kavram haritaları öğrenciler tarafından hazırlandığı zaman öğrencileri bir ders konusunda geçen kavramları bulmaya ve onları ilişkilendirmeye zorlamaktadır. Öğrenciler kendi kendilerine ders konularının anlamlı bir biçimde öğrenilmesini öğrenmektedirler.

Kavram Haritaları Niçin Yararlıdır

Son yılarda,kavram haritaları öğretmenler için çok yararlı öğretme ve değerlendirme stratejisi haline gelmiştir. Bu stratejiyi diğerlerinden üstün kılan yararları aşağıda sıralanmıştır:

Kavram haritası yöntemini diğerlerinden üstün kılan öncelikli avantajı,esas fikirlerin görsel sunumunu elde edilebilir kılmasıdır. Ancak kavram haritaları gerek öğretmenlerin gerekse öğrencilerin yarattığı bütünlerdir. Bu sebeple aynı konuya yada kavrama yönelik kavram haritaları yaratıcıların özel görüşlerini yansıttıkları için farklı faklı çizilebilir.

Öğrenmeyi gözle görülür biçimde arttırır.
Faklı öğrenme şekillerine ve öğrenciler arasındaki diğer bireysel faklılıklara hitap eder.
Pek çok değişik konu,öğretim aşaması ve not seviyesi için uygundur.
Öğrenilmesi,öğretilmesi ve kullanılması kolaydır.
Kapsam temellidir.
Kapsam oluşturulması ve bütünleştirilmesinin değerlendirilmesinde kolaylıkla kullanılabilir.

Kavram haritaları,öğrenci merkezli,öğrenci aktif yöntemlerdir ve öğrenciyle öğretmen tartışarak bir haritayı oluşturduklarında öğretmen öğrenci etkileşimini teşvik eder.

Kavramlar arasındaki doğrusal ilişkileri tanımlanmalarına yararlı bir alternatif oluşturulur.

Bir sistem içindeki ilişkileri göstermesinde yararlı alternatiflerdir.

Öğrenciler okul yılları süresince,kavram haritaları oluşturmayı öğrendikçe kavramları ayrı ayrı ve kopuk düşünmekten çok,kavramlar arasında bağlantılar kurmaya alışacaklardır. Bir kavramı öğrendikçe yeniden pek çok harita düzenlemek için istekli olacaklardır. Öğrenciler kavram haritaları oluşturmaya devam ettikçe bilgileri organize etme ve kavramları,sentezlerle birleştirme konusunda yetenekleri de gelişecektir.

Kavram Haritaları Nasıl Oluşturulur

Öğretilecek konunun kavramları listelenir. Kavramlarla ilgili açıklama ger ekmez. Eşya ve olayların tekil örnekleri,özel adlar kavram olmadıkları için bu listeye alınmaz. İlkeler ve kavramlar arası ilişkiler de bu listeye dahil değildir.

Kavramlar listesinden en genel veya en üst düzeyde olan sözcük ayrı bir sayfanın başına yazılır. Bu bir kavram olabileceği gibi bir tema da olabilir. Bundan sonra öğretilmek istenen ilişkili kavramlar aşamalı bir düzende sayfaya yerleştirilir. Düşey düzenlemede en genel kavram en üstte,eşit genellikteki kavramlar aynı satırda,diğerleri genellik derecelerine göre azalan sırda sayfanın altına doğru sıralanır.

Kavramlar haritadaki değer sözcüklerden kolayca ayırt edilebilmelidir. Bunun için kavramlar kutu veya yuvarlak içine alınır.

Öğretilmek istenilen kavramlar arası ilişkiler genelleme ve ilkeler ayrıca listelenir.

Kavram haritasında iki kavram arasındaki ilişkiyi göstermek üzere iki kutu bir çizgi ile bağlanır. İlişki bu çizginin üzerine birkaç kelimelik bir ibareyle yazılır. Bu ilişki haritadaki kavramlardan en az birini ilgilendiren bir önermedir. İlişkiler ve ilkeler kutulanmaz. Bazı hallerde ilişkinin yönü önemli olduğu için belirtilecek ilişki yönü ok ile gösterilir. İlişkileri içermeyen bir kavram haritası daha ziyade bir akış diyagramına benzer,öğretimde yeterince etkili olmaz.

Kavram haritası gereğinden fazla şişirilmemelidir. Harita başlangıçta basit tutulmalıdır. Harita çok sayıda kavramı ilişkiyi ve ilkeyi içeriyorsa önce en önemli elemanları topluca gösteren bir genel harita,sonra genel haritanın bölümlerini ayrı ayrı gösteren ayrıntılı haritalar yapılmalıdır.

Bu aşamalardan sonra kavram haritası tamamlanmış olur. Ancak bu süreç içerisinde dikkat edilmesi gereken bazı konular vardır. Tüm harita genelinde oradan oraya atlanmamalıdır,güçlü temeli olmayan başlıklar seçilmemelidir. Bu başlıklar seçilirken aranacak en güçlü sebep öğrencilerin daha önceden edindiği bilgilerin devamı niteliğinde olmasıdır. Dersin uygun aşamaları süresince önceden öğrenilmiş bilgilerle yeni kavramların ilişkilendirilmesi sağlanmalıdır.

Kavram Haritalarının Dersin Değişik Düzeylerinde Değişik Amaçlarla Kullanılması

Kavram haritası,bir öğretim stratejisi olarak,öğretim modelinin her aşamasında uygulanabilir bir nitelik taşımaktadır. Kavram haritaları,bir konu boyunca defalarda kullanılabilir,örneğin,başlangıç aşamasında,gelişme aşamasında,ya da açıklama aşamasında ve değerlendirme aşamasında. Kavram haritaları aynı zamanda ,öğrencilerin konular arasında bağlantı kurmalarına yardımcı olan,üniteler ya da bölümler arasındaki geçiş görevini de üstlenir. Pek çok öğrenci için kavram haritaları bir konu ya da üniteyi tekrar etmenin ve sınavlara hazırlanmanın doğal bir yolu olabilir.

Başlangıç Aşamasında Kavram Haritasının Kullanılması

Eğer öğrencilerin kavram hakkında önceden bilgileri varsa,bu aşamada kavram haritasının yöntemini kullanmak en uygun stratejilerden birisidir. Bu aşamada,kavram haritaları öğrencilerin kavram hakkında önceden bir şeyler bilip bilmediklerini belirlemek amacıyla da kullanılabilir. Öğrencilerden o andaki anlattıklarına göre bir kavram haritası yapmaları istenebilir. Bu da sınıfımızdaki öğrenciler arasındaki en genel yanlış anlamaları belirleyip düzeltmek için bir fırsat verecektir.

Kavram haritası bir başlangıç çalışmasında kullanılırsa,daha sonraki aşamalarda öğrencilerden aynı kavramı yeniden haritalandırmaları istenebilir. Böylece öğrencilerin öğrenmelerinde ne kadar önemli bir gelişme olduğunu görsel olarak ölçme olanağı elde edilmiş olur.

Araştırma Aşamasında Kavram Haritasının Kullanımı

Bu aşamada,kavram haritası öğrencilerin kavram değişiklikleri hakkındaki görüşlerini sergilemelerini sağlar ve onlar kavramların yeni yönlerini araştırdıkça konularda gelişir .Bu çalışma sırasında,öğrencilere kısmen tamamlanmış bir harita verip kavramı araştırıp öğrendikçe bu haritayı tamamlamalarını istemek,özellikle de öğrenciler kavram haritası yöntemini yeni öğreniyorsa,çok uygun olacaktır. Öğrenciler daha önce kavram haritası yapmışlarsa aynı haritayı kullanabilir ve farklı renkte bir kalem kullanarak onu değiştirebilirler. Bu değişiklikler de,bir kavramı araştırdıkça ne kadar çok yeni bilgi öğrendiklerini yansıtacaktır.

Açıklama Aşamasında Kavram Haritasının Kullanımı

Açıklama aşamasında bir kavram haritası yapmak,öğrencilerin bir kavramdan ne anladıklarını görsel olarak yansıtması nedeniyle uygun olacaktır. Fen bilgisinde örneğin deneysel bir çalışma ya da tartışma tamamlandıktan sonra öğrencilerden bir kavram haritası çizmeleri istenebilir .Eğer kavramlar çok zor değilse,bunu kendileri yapabilirler,aksi halde onlara kısmen tamamlanmış bir harita verip gerisini tamamlamaları istenebilir. Okuduklarında ve kavramlardan ne anladıklarını özetlemeleri istenip,daha sonra bir kavram haritası çizmeleri istenebilir. Öğrencinin öğrenme sistemine bakarak,not alma ya da taslak çıkarma gibi yöntemlerle alternatif olarak kullanılan kavram haritası da çok yararlı olabilir.Bazı öğrenciler için taslak çıkarmak güç olabilir ve bu öğrenciler için kavram haritası daha doğal bir alternatif olabilir. Ayrıca,eğer öğrenciler daha önceki bir aşamada aynı kavramın bir haritasını yapmışlarsa,bu ikisini karşılaştırmak ilginç olacaktır.

Geliştirme Aşamasında Kavram Haritasının Kullanımı

Bu aşamada öğrencilerin,açıklama bölümünde çizmiş oldukları bir kavram haritasını aynı kavram için yeniden kullanmaları fakat farklı renkteki kalemlerle,geliştirme çalışmasında öğrendikleri doğrultusunda eklemeler yapmaları uygun olacaktır.

Gelişme aşamasındaki kavram haritası,çapraz bağlantıları ve ileri düzeydeki önermeleri ile bir önceki aşamanınkinden daha karmaşık görünebilir. Aynı zamanda,kısmen tamamlanmış bir haritayı öğrencilere vermek de,geliştirmekte oldukları bir kavram hakkındaki bir sınıf ya da grup tartışmasını başlatmak için uygun bir yoldur.

Değerlendirme Aşamasında Kavram Haritasının Kullanımı


Kavram haritası,pek çok değerlendirme çalışmalarına uygun bir metottur .Öğrencilerin bir kavramı ne kadar iyi anladıkları konusunda yararlı yollar sunmaktadır. Aynı zamanda,öğrencilerin anlamakta güçlük çektikleri kavramları belirlemek açısından da olasılıklar yaratır.

Kavram haritası bazı öğrencilerin daha fazla ilgisini çekeceğinden ve bir kavramın haritaya dökülmesinin tek bir yolu olmadığından,başlangıçta öğrencilerin çizdiği haritalara not verilmemesi tavsiye edilir. Böylece,öğrencilerin bir kavramı ne kadar iyi anladıklarını onlara söyleme ya da takıldıkları yerleri çözebilme fırsatı elde edilmiş olur. Haritada öğrencilere zorluk çıkaran alanları belirledikten sonra,bireysel olarak yanlış anlamaları tartışıp haritayı yeniden çizmeleri istenebilir. Bu da öğrencilerin kavramları anlama ve aralarındaki ilişkileri çözümleyebilmelerini sağlayacaktır.

Öğrenciler kavram haritası yapmaya alıştıklarında artık,yaptıkları haritalara not vererek değerlendirilebilir. Bununla birlikte,öğrencilerin haritalarında sundukları önermelerin bütünlüğü ve niteliği notla değerlendirilirken en önemli öğelerdir,haritanın nasıl yapıldığı o kadar önemli değildir.

Örnek kavram haritaları

Elektrik
Çukur ayna
Doğrusal hareket
Doğrusal hareket 2


Kavram Haritası Resimleri

  • 1
    Bu resime açıklama eklenmemiş. 3 yıl önce

    Bu resime açıklama eklenmemiş.

Kavram Haritası Sunumları

  • 3
    Önizleme: 1 ay önce

    Kavram haritalari tarihi, ve ebelikte nasıl kullanılır

    (Göster / Gizle) Sunum İçeriği: Düz metin (text) olarak..
    1. Sayfa
    Kavram Haritaları veEbelikte Kavram Haritalarının KullanımıProf. Dr. Sibel ERKAL İLHAN

    2. Sayfa
    GİRİŞEğitimde öğrencileri pasif bilgi alıcısı olmak yerine aktif, yaşam boyu bağımsız öğrenici veproblem çözücü olmaya hazırlamayıamaçlamaktadır.Eğiticilerin anahtar kavramları ve ilişkileri tanımlama, doğru ve mantıklı ilişkilendirmeyi sağlama ve bilgi ağı içinde temel kavramlarıaçıklama konusunda öğrencilere yardımcı olmaları gerekmektedir.

    3. Sayfa
    Bir sorunla karşılaştığımızda çözüm için değişik seçenekleri gözden geçirerek, değerlendirir veen uygun çözümü bulmaya çalışırız.Bu kapsamlı gözden geçirme ve değerlendirme süreci KRİTİK DÜŞÜNCE ile olur

    4. Sayfa
    KRİTİK DÜŞÜNCEKritik/eleştirel düşünmedevam eden bir süreçtir.

    5. Sayfa
    Kritik DüşünmeKritik düşüncede birey sürekli olarak;varsayımları sorgular,aradaki ilişkiyi/bağlantıyı düşünür,alternatifleri üretir ve keşfeder,şüpheci bir yaklaşım sergiler.

    6. Sayfa
    Kritik düşünmenin temelleri felsefeye dayanmaktadır (Socrates, Plato, Aristo)Bu filozoflar kritik düşünmeyi genellikle“değer ve düşünceleri sorgulama,inceleme ve üzerinde fikir yürütme” olarak tanımlamışlardır.Socrates’e 2500 yıl önce öğrencilere tutarsız ve mantıksız düşünceleri belirleyip düzeltmelerinde yardımcı olmayaçalışmıştır.

    7. Sayfa
    Kritik düşünmenin tanımıEleştirel/kritik düşünme günlük yaşamımızda vardır.Sorun çözme sürecinde kritik düşünmeye gereksinim duyarız.Karar verme aşamasında kritik düşünme önemlidir.Eleştirel düşünme yolu ile etkili alternatifler geliştirilerek en uygun çözüm yolu seçilebilir.

    8. Sayfa
    Kritik/Eleştirel Düşünme SüreciEleştirel düşünme süreci beş aşamadan oluşmakta:Ele alınacak konunun belirlenmesi ile başlamaktadır.Ardından konuile ilgili veri,farklıdurumlarbilgi ve kanıtlar ve bakış açılarıtoplanmakta; incelenmekte;incelenen durumların dayandığıvarsayım, veri, bilgi ve kanıtlar gözden geçirilmektedir.

    9. Sayfa
    Elde edilen bulgular bir değerlendirmeye tabi tutulmakta, gereksiz ya da geçersiz olanlar ayıklanmaktadır. Kalanlar arasındaki benzerlikler ve farklılıklar saptanmakta, bağlantılar ve ilişkiler tanımlanmaktadır.Lalan veri,bilgi ve kanıtlar mantıksal bir çerçeveyeoturtulmaktadır.Son aşamada ise mantık çerçevesi içerisinde varılan sonuçlar sunulmakta; sonuçların geçerliliği ve sağlamlığı hakkında bir yargıya varılmaktadır.

    10. Sayfa
    Eleştirel Düşünme BecerileriAyıklamakBağlantı kurmakBenzetmekÇözümlemekEleştirmekEşleştirmekHipotez oluşturmakKarşılaştırmakKümelendirmekNeden-sonuç ilişkisi kurmakÖngörmekFarklılıkları belirlemekPlan yapmakSentez yapmakSınıflamakSıralamakTümdengelimsel (dedüktif) çıkarım yapmakTümevarımsal (endüktif) çıkarım yapmakVeri, bilgi ve delil toplamak

    11. Sayfa
    Eleştirel düşünceyi geliştirmek için konunun özelliğine göre;Kavram HaritalarıKullanılabilir.

    12. Sayfa


    13. Sayfa


    14. Sayfa
    Kavram Haritalarının Gelişimi1980’li yıllardaNovak ve arkadaşlarının CornellÜniversitesinde yapmış oldukları çalışmalar, kavram haritalarının oluşmasını sağlamıştır.Kavram haritası Ausubel’in “Öğrenmenin Benzeşim Teorisi”ne dayanır.

    15. Sayfa
    Öğrenmenin anlamlı olabilmesi için birey kendi öğrenme sorumluluğunu almalı ve öğrenme şu etmenler üzerine şekillenmelidir:Yeni öğrenilen kavram ve önermeler zihinde var olanlar ile benzer olmalıdırBilgiler zihinde hiyerarşik olarak şekillendirilmelidirBilgiler ezberlenerek öğrenilmemelidir.

    16. Sayfa
    Kavram haritalarının tanımıSorunlarını çözümünde doğrusal olmayan yollardır.Sorunun zihninde kavramasıBilgileri mantıksal bir şekilde analiz etmeBilgileri ve süreçleri sıralamaKavramlar arasındaki ilişkileri açıklayabilme

    17. Sayfa
    Kavram Haritalarında;Zihinsel bir sıralama vardır.Alt kavramlar arasında zihinsel olarak bağlantı kurulur.Temel bir çerçeve oluşturulur.Kavramlar daha önce öğrenilen kavramlarla bağdaştırılır.

    18. Sayfa
    Ebelikte Kavram Haritalarının KullanımıEbelikte eğitim sisteminin değişmesi gerektiğiile ilgiligiderekartmaktadır,aktif olaraközellikle sürecinedüşünceler öğrencilerin katıldıklarıbireyselöğrenme öğrenmesistemlerinin gelişmesi buna neden olmuştur.

    19. Sayfa
    Bakım planı hazırlamak yerine kavram haritaları kullanımı zihinsel gelişmeyi daha iyi bir şekilde sağlar.Kavram haritaları bütüncül bakış açısını geliştirir.Kavram haritaları analiz ve sentez yapabilmeyi geliştirir.Kavram haritaları klinik çalışmada karar verme becerisinin gelişmesini sağlar.

    20. Sayfa
    Kavram Haritaları OluşturmaEn genel kavramdan başlanır.Alt kavramlar belirlenir ve yerleştirilir.Yönlendirme işaretleri ile alt kavramlara doğru gidilir.Kavramlar arasındaki bağlantılar açıklanır.Çapraz bağlantılar belirlenir ve açıklanır.

    21. Sayfa
    Kavram haritalarında sıralama mantığı vardır.Bu mantık zihinsel aktivitelerle benzeşim gösterdiği için öğrenme daha kalıcı olmaktadır.

    22. Sayfa


    23. Sayfa
    Klinik çalışmada öğrencilerin kavram haritası oluşturmasıBireyin problemlerinin belirlenmesiProblemler arasındaki ilişkilerin kurulmasıBireyin sağlık verilerinin toplanmasıBireyin sorunlarının ilaç ve tedaviler ile ilişkilendirmesiBütüncül bakış açısı ile sorunların ele alınması ve çözümlerin ortaya konması

    24. Sayfa
    Kavram haritası modelleriÖrümcek ağı haritalarıSıralama haritalarıAkış şeması haritalarıSistem haritaları

    25. Sayfa
    Diğer kavram haritalarıManzara resim haritalarÇok yönlü haritalarDairesel haritalar(All et al. 2003)

    26. Sayfa


    27. Sayfa
    KAVRAM HARİTASI ÖRNEKLERİ

    28. Sayfa


    29. Sayfa


    30. Sayfa


    31. Sayfa


    32. Sayfa


    33. Sayfa


    34. Sayfa


    35. Sayfa


    36. Sayfa


    37. Sayfa


    38. Sayfa


    39. Sayfa
    Kavram haritaları yapmak için internetten yararlanın ÖRNEKLER

    40. Sayfa
    www.text2mindmap.com

    41. Sayfa
    https://creately.comCompany Logo

    42. Sayfa
    www.edrawsoft.comCompany Logo

    43. Sayfa
    http://www.xmind.net/

    44. Sayfa
    Bu derste yer alan kavramlarKadın OlmaMahremiyetUmurumda OlmaGüç-GüçsüzlükBağımlılık-BağımsızlıkÜmit-ÜmitsizlikFarkındalıkAnksiyete ve KorkuBiyoetikMesleki DeğerlerBeden İmajıİletişimKayıp-Ölüm-YasEzberleri BozmaDeğişim YaratmaProfesyonellik

    45. Sayfa
    Dinlediğiniz için teşekkürler

Kavram Haritası Videoları

  • 3
    1 ay önce

    Kavram Haritası Nasıl Hazırlanır?

  • 3
    1 ay önce

    kavram haritası nedir? , nasıl çizilir , nerede kullanılır , çalışmada kavram haritasının avantajları , maddenin kavram haritası , fen bilimleri.

  • 1
    1 ay önce

    Kavram Haritası

Kavram Haritası Soru & Cevap

Bu yazı hakkında ilk soru soran sen ol..

Kavram Haritası Ek Bilgileri

Bu yazıya sende yeni bilgi ekleyerek gelişmesine yardımcı olabilirsin..

Kapak Resmi
Yazı İşlemleri
İlgili Yazılar
Sen de Ekle

Sende, bu sayfaya

içerik ekleyerek

katkıda bulunabilirsin.

(Resim, sunum, video, soru, yorum ekle..)